Żyjemy w epoce absolutnego dyktatu FOMO (Fear of Missing Out) – chorobliwego lęku, że gdzieś tam beze mnie dzieje się coś ważnego. Więcej o tym przeczytacie w artykule mojej marketingowej mentorki, Marianny Krupy-Woźniak. Bycie offline uznaje się za towarzyskie samobójstwo, a algorytmy bezlitośnie handlują każdą sekundą naszej uwagi. Prawdziwym luksusem i aktem najgłębszego buntu stało się dzisiaj radykalne odpuszczenie. Poznaj JOMO (Joy of Missing Out) – jedyny marketing, który zamiast czyścić Twój portfel, ratuje Twoje zdrowie psychiczne i przywraca wolność.
Wyobraź sobie, że Twój telefon nagle znika. Nie ma go. Przez bitych sześćdziesiąt minut nikt nie może się do Ciebie dodzwonić, wysłać Ci mema ani oznaczyć w relacji. Brzmi jak początek dobrego horroru czy najpiękniejszy sen? Dzisiejszy świat nauczył nas żyć w ciągłym, permanentnym stresie, że ominie nas najważniejszy moment roku, nowa drama na YouTubie albo limitowany drop ubrań. Ale spójrzmy prawdzie w oczy: to nie jest Twój wolny wybór. To sukces inżynierów z Doliny Krzemowej, którzy bezczelnie zhakowali Twój układ dopaminowy, by zarabiać miliardy na Twoim przebodźcowaniu.
Cześć! Tu znowu Wasza ulubiona studentka Marketingu. Na zajęciach w CDV bez przerwy tłuką nam do głów, jak walczyć o atencję klienta. Marki robią wszystko, żebyśmy klikali, kupowali i sprawdzali powiadomienia co trzy minuty. Dzisiaj jednak staję po drugiej stronie barykady, jako absolutna buntowniczka. Opowiem Wam, dlaczego święty spokój to najlepsza inwestycja i jak z dumą powiedzieć światu: „Nie wiem, co jest teraz w trendach, nie mam pojęcia, co jest modne i czuję się z tym cholernie świetnie”.
Godzina, która rozwaliła mój system (czyli jak przeżyłam Cyfrowy Sąd Ostateczny)
Niedawno miałam moment, który uświadomił mi, w jakim totalnym obłędzie i algorytmicznej smyczy wszyscy żyjemy. Wybrałam się z dzieciakami na basen – tylko jedna godzina. Zostawiłam telefon zamknięty na cztery spusty w szatni. Przez 60 minut liczyło się tylko skakanie do wody, dziki szał, zapach chloru i totalny, organiczny reset.
Kiedy wróciłam i wyciągnęłam to małe, świecące pudełko, poczułam, jakby ekran zaraz miał mi eksplodować w rękach. Wyświetlacz wyglądał jak tablica odlotów na Okęciu w szczycie sezonu. W ciągu zaledwie godziny ta machina wypluła z siebie:
- 20 prywatnych wiadomości na Messengerze,
- 10 nieprzeczytanych linków do rolek na Insta (pewnie z przepisami na fit-sernik z twarogu),
- 4 maile z pracy (wszystkie oczywiście z dopiskiem „ASAP”),
- Slack od szefa z lakonicznym, mrożącym krew w żyłach: „Masz chwilę na szybkiego calla?” (najgorszy możliwy dry-text).
Żeby było zabawniej: Netflix i HBO krzyczały o premierach nowych odcinków, Storytel powiadomił mnie o premierze kryminału mojego ulubionego Mieczysława Gorzki, na Vinted wisiały oferty negocjacji cen, a nowa ocena w elektronicznym indeksie wisiała w powiadomieniach jak tykająca bomba. Przez ułamek sekundy poczułam autentyczną, fizyczną panikę. Świat pędził dalej, ludzie podejmowali decyzje, a ja śmiałam przez godzinę po prostu… żyć.
I wtedy dotarło do mnie, jak bardzo jesteśmy przeprogramowani. Ten cały szum to nie jest rzeczywistość. To bezwzględna machina marketingowa, która wmawia nam, że bez ciągłego klikania i bycia online po prostu zginiemy.
Pan Pascal miał rację, choć nie miał TikToka
Kilkaset lat temu francuski filozof Blaise Pascal napisał zdanie, które trafia w nas dzisiaj jak taran: „Wszystkie ludzkie nieszczęścia biorą się stąd, że człowiek nie potrafi usiedzieć cicho sam w pokoju”. Facet rozpracował naszą neurobiologię na długo przed wynalezieniem prądu. Nie potrafimy siedzieć w spokoju.
Gdy tylko pojawia się 5 sekund nudy – np. gdy czekasz, aż zaparzy się kawa albo stoisz w kolejce w Żabce – automatycznie, jak zombie, wyciągasz telefon. Mózg, trzymany w stanie permanentnego stresu, domaga się szybkiej, taniej dopaminy. Podpięliśmy się pod kroplówkę z powiadomień, myśląc, że to tlen.
JOMO to świadome, odważne zsiadanie z tego rollercoastera. To rebeliancka zgoda na to, że Twój styl może być „basicowy” i ponadczasowy, a nie co tydzień dopasowywany do nowej mikro-estetyki z TikToka stworzonej pod konsumpcję. Kupujesz wolność i autentyczny spokój zamiast sztucznie wygenerowanych, krzykliwych emocji.
Cyfrowy minimalizm, czyli jak zrobić porządek bez przechodzenia na Nokię 3310
Skoro już wiemy, że algorytmy bezczelnie polują na każdą sekundę naszej uwagi, czas na konkretną partyzantkę. Praktykowanie JOMO nie oznacza, że musisz natychmiast wyrzucić smartfon do Warty, skasować tożsamość i zamieszkać w szałasie. Chodzi o to, żeby telefon stał się bezdusznym narzędziem w Twoich rękach, a nie Ty niewolnikiem na jego usługach.
Jak to zrobić bezboleśnie? Skonfiguruj swoje filtry i przejdź w tryb bezwzględnego selekcjonera:
- Wyłącz 90% powiadomień typu push – naprawdę nie musisz wiedzieć w sekundę po publikacji, że jakiś influencer zjadł owsiankę albo zmienił fryzurę.
- Ustaw automatyczny, nienegocjowalny tryb Do Not Disturb po godzinie 21:00.
- Wywal z pierwszego ekranu głównego aplikacje, które wciągają Cię bezwiednie na długie, puste godziny.
JOMO ma swoją cenę (I bunt może boleć)
Żebyśmy się dobrze zrozumieli: praktykowanie JOMO to nie jest gładki, pastelowy obrazek z Instagrama. W realnym życiu odpuszczanie i bycie poza zasięgiem generuje czasem twarde zderzenie z rzeczywistością i wymaga radykalnej akceptacji strat.
Mnie to dopadło całkiem niedawno. W imię weekendowego detoksu od ekranów i ucieczki od powiadomień, konsekwentnie nie sprawdziłam telefonu. Byliśmy nad jeziorem, pod lasem, totalny chillout. Ominęła mnie jedna, kluczowa wiadomość – mail od wykładowcy. Efekt? W poniedziałek bladym świtem zwinęłam manatki, straciłam dodatkowy dzień relaksu na łonie natury, tłukłam się do Poznania na obowiązkowe konwersatorium… tylko po to, by pocałować klamkę uczelni. Zajęcia zostały odwołane w niedzielę wieczorem.
A mogłam zostać tam dzień dłużej! Ten potężny stres i frustracja pokazały mi jednak jedno: JOMO wymaga autentycznej odwagi. Odwagi do tego, by czasem coś zawalić w świecie wirtualnym, potknąć się w studenckim czy zawodowym pędzie, żeby wygrać to, co naprawdę bezcenne w świecie realnym.
Gdy Deep Talks wygrywają z algorytmem
Gdybyście zapytali mnie, jak wygląda mój idealny, absolutnie bezwstydny dzień w klimacie totalnego JOMO, bez wahania zabrałabym Was na moją działkę.
Wyobraź sobie ten obraz: wieszam stare, białe prześcieradło bezpośrednio na drzewie czereśni. Odpalam mały projektor i oglądamy z przyjaciółmi i dzieciakami Minionki, siedząc całkowicie na boso na chłodnej, pachnącej trawie. Robimy mini ognisko, pieczemy kiełbaski, ogień strzela iskrami w ciemność. Żadnych powiadomień, żadnego ekranu odbijającego się w oczach dzieci. Vibe jest niesamowity, a w mojej głowie cicho leci Somewhere over the rainbow.
Ale prawdziwa magia zaczyna się później. Kiedy dzieciaki w końcu padają z sił i zasypiają w łóżkach, na zewnątrz zostajemy my. My, przyjaciele i dogasające ognisko. Telefony lądują głęboko w kieszeniach, a my wchodzimy w nocne, długie deep talks – rozmawiamy o życiu, wszechświecie i całej reszcie do trzeciej nad ranem. Pod stopami czujesz ziemię, w płucach masz prawdziwe powietrze. Po takim wieczorze masz ochotę natychmiast spakować plecak i iść przed siebie w najgłębszy las.
A kiedy przychodzi kolejny piątek, a telefon wibruje od zaproszeń na głośne imprezy w mieście, uśmiecham się i odpisuję: „Sorki, dziś mam randkę sama ze sobą i Netflixem”. I czuję z tego powodu absolutną, czystą satysfakcję. Cały ten pędzący, zwariowany świat może mnie w tym momencie po prostu cmoknąć.
Nie daj się przeprogramować
Wszyscy potrzebujemy JOMO, żeby zacząć odczuwać życie wszystkimi zmysłami na nowo. Żeby tworzyć prawdziwe, namacalne wspomnienia z ludźmi, a nie tylko bezmyślnie kolekcjonować cyfrowe powiadomienia.
Jeśli chcecie zobaczyć, jak o odrzucaniu presji, o czystym, offlinowym życiu i prawdziwym slow-life pisać z klasą, bez coachingowego bełkotu i zadęcia, koniecznie zacznijcie obserwować te profile:
- @livebetterpl: Absolutna kopalnia wiedzy o tym, jak optymalizować swoje życie, dbać o sen, zdrowie psychiczne i odcinać się od toksycznego przestymulowania nowoczesnego świata.
- @vanlife_vibes_pl: Rzucili korpo, kupili starego vana i pokazują, jak wygląda życie w drodze na własnych zasadach. Cudowny, autentyczny świat z dala od cyfrowego pędu, gdzie liczy się to, gdzie dziś zaparkujesz.
- @piesek_wokienku: Profil, który z czystego sentymentu i niezwykłego uroku przypomina nam, że najwspanialsze momenty to te małe, analogowe obrazki, które dzieją się tuż obok nas, za oknem, w realnym świecie.
Nic nie jest tak wielkim marnotrawstwem czasu, jak robienie efektywnie czegoś, czego w ogóle nie powinno się robić.
Następnym razem, gdy Twój telefon piknie po raz pięćdziesiąty tego dnia, spójrz na niego, uśmiechnij się z wyższością buntownika i po prostu go zignoruj. Wyłącz go. Wyjdź z domu. Idź do lasu. Zrób sobie wieczór z deep talks. Jesteś limitowaną edycją.
Nie musisz być dostępna dla każdego algorytmu i każdego człowieka przez 24 godziny na dobę. Do zobaczenia na kampusie CDV!