Wraz z rozwojem technologii zwiększa się zagrożenie dla prywatności, bezpieczeństwa oraz stabilności systemów informatycznych. Hakerzy wykorzystują różne rodzaje ataków sieciowych, głównie w celu wyłudzenia danych. Uzyskanie dostępu do systemów komputerowych oraz sieci przez nieodpowiednie osoby jest realnym zagrożeniem dzisiejszego świata. W poniższym wpisie przedstawimy i dokładnie scharakteryzujemy najpopularniejsze rodzaje ataków hakerskich, a także postaramy się wyjaśnić, jak skutecznie im zapobiegać. Zachęcamy do lektury!
Hakerskie ataki phishingowe
Ataki phishingowe to jedne z najpopularniejszych form włamań hakerskich. Dlaczego? Przynoszą one bowiem cyberprzestępcom największe korzyści i są możliwe do wykonywania na masową skalę. Tego typu rodzaje ataków sieciowych często skupiają się na osiągnięciu zysku finansowego poprzez m.in. wyłudzenie numeru karty kredytowej, loginu i hasła do logowania do aplikacji bankowej lub innych danych umożliwiających dokonywanie różnego typu transakcji.
Phishingowe ataki hakerskie często wykorzystują socjotechniki oraz manipulację. Cyberprzestępcy tworzą fałszywe strony internetowe oraz wysyłają wiadomości wyglądające z pozoru na autentyczne, w których próbują przekonać ofiary do podania im swoich danych. Informacje te, poza otwarciem furtki do dokonywania płatności, pozwalają także na uzyskanie dostępu do kont na wszelkiego typu platformach i wykorzystywania ich w różnych celach. W ten sposób wykradane są również poufne dane, dające przewagę konkurencyjną w wielu gałęziach przemysłu.
Instalacja złośliwego oprogramowania
Choć działania wykorzystujące złośliwe oprogramowanie zaliczamy teoretycznie do innego rodzaju ataków sieciowych, mogą one być powiązane bezpośrednio z phishingiem. W jaki sposób? Cyberprzestępcy często wysyłają wiadomości zawierające linki lub załączniki, których pobranie powoduje automatyczną instalację złośliwego oprogramowania na komputerze. W tym zakresie można wyróżnić wiele rodzajów ataków hakerskich. Do najpopularniejszych należą wirusy, które rozprzestrzeniają się i łączą z kolejnymi plikami lub programami.
Kolejnym rodzajem tego typu ataków są trojany, które podszywają się pod inne programy i zbierają poufne informacje, działając w tle. Ransomware to z kolei jeden z najpopularniejszych przykładów złośliwego oprogramowania, który blokuje użytkownikowi dostęp do systemu komputerowego, a następnie żąda okupu za przywrócenie poprzedniego stanu. Tego typu ataki hakerskie nie są przeprowadzane jedynie online – złośliwe oprogramowanie może zostać rozprzestrzenione przy pomocy urządzenia przenośnego, takiego jak na przykład pendrive.
Jak uniknąć ataków hakerskich?
Przedstawione rodzaje ataków sieciowych dochodzą do skutku w dużej mierze poprzez nieuwagę. Dlatego też niezwykle istotne jest podejmowanie czynności mających na celu zwiększenie bezpieczeństwa w sieci oraz poszerzenia wiedzy w tym obszarze. Najważniejsze kroki, jakie można podjąć w celu zapobiegania tego typu atakom hakerskim, to przede wszystkim regularna aktualizacja oprogramowania, gdyż proces ten wiąże się z poprawą zabezpieczeń. Należy również unikać klikania w podejrzane linki i otwierania załączników pochodzących z nieznanych źródeł.
Szczególnie istotne jest także korzystanie z silnych haseł oraz z wieloetapowego uwierzytelniania. Wówczas, nawet jeśli dojdzie do próby złamania zabezpieczenia, konieczność potwierdzenia logowania odbywająca się najczęściej poprzez wpisanie kodu otrzymanego na numer telefonu lub adres mailowy, może powstrzymać cyberprzestępcę. Świadomość istnienia różnych rodzajów ataków hakerskich i zachowywanie ostrożności w Internecie często pomaga uniknąć włamań tego typu.
Trudne do przewidzenia rodzaje ataków sieciowych
O ile wcześniej wymienione rodzaje ataków sieciowych możliwe są w dużej mierze do ograniczenia poprzez zwiększanie świadomości użytkowników Internetu i podejmowanie przez nich konkretnych działań, o tyle niektórych akcji cyberprzestępczych nie da się łatwo powstrzymać. Przykład stanowią tutaj ataki zero-day. Na czym one polegają? Hakerzy wykorzystują luki w zabezpieczeniach, o których dostawcy oprogramowania jeszcze nie wiedzą. Z tego względu istotna jest regularna aktualizacja systemu, która naprawia jego wady.
Te rodzaje ataków sieciowych są niestety niezwykle trudne do wykrycia i charakteryzują się wysoką skutecznością. Cyberprzestępcy często korzystają bowiem ze wspomnianych błędów przez długi czas, bez wiedzy użytkowników danego sprzętu ani czy oprogramowania. W tym czasie może dochodzić do wyłudzeń danych, przejęcia zdalnej kontroli nad systemem, instalacji złośliwego oprogramowania bądź prowadzenia innych szkodliwych działań.
Rodzaje ataków hakerskich o działaniu masowym
Opisane rodzaje ataków sieciowych najczęściej kierowane są do pojedynczych użytkowników. Możemy wyróżnić jednak takie typy działań cyberprzestępczych, które od razu kierowane są do całych grup komputerów. Takimi rodzajami ataków hakerskich są włamania DDoS. Na czym polegają? Głównie skupiają się one na zalewaniu sieci dużą liczbą żądań nacierających z wielu źródeł, co w konsekwencji prowadzi do przeciążenia, wyłączenia usług i tym samym uniemożliwienia uzyskania dostępu innym użytkownikom.
Ten rodzaj ataku sieciowego najczęściej ma charakter rozproszony, co w znaczny sposób utrudnia identyfikację cyberprzestępców i zatrzymanie prowadzonych przez nich działań. Konsekwencjami tego typu działań są nie tylko problemy z dostępnością do danej strony mogące narażać firmy na straty finansowe oraz reputacyjne. Działania te mogą bowiem stanowić jedynie przykrywkę i mieć za zadanie odwrócenie uwagi od przykładowo przebiegającej w tym czasie kradzieży danych.
Ataki sieciowe wykorzystujące analizę danych
Poza wyłudzaniem prywatnych danych, możliwe jest również przeprowadzenie ataku hakerskiego, który przechwyci m.in. informacje o adresach IP, hasłach bądź przesyłanych plikach. Działania te określane są mianem sniffingu. Najczęściej tego typu ataki odbywają się przy użyciu specjalnych narzędzi, umożliwiających cyberprzestępcom przechwytywanie i analizę ruchu sieciowego. Wówczas w niebezpieczeństwie są nie tylko poufne dane prywatne, ale także te pełniące funkcje uwierzytelniające.
Tego rodzaju ataków sieciowych można uniknąć. Jakie działania należy podjąć w tym celu? Warto zwrócić uwagę na aspekt, jakim jest szyfrowanie danych. Przykładowo, używanie protokołów szyfrowanych HTTPS uniemożliwia odczytanie danych przez sniffer. Podobnie ma się stosowanie zapór sieciowych firewall oraz używanie prywatnych sieci VPN – działania te skutecznie ograniczają możliwości sniffingu. W zapobieganiu wystąpienia tego rodzaju ataku sieciowego pomocne może okazać się również unikanie publicznych sieci Wi-Fi.
Techniki manipulacyjne ataków hakerskich
Do rodzajów ataków hakerskich wykorzystujących socjotechniki zaliczamy przede wszystkim phishing. Podobne działanie może wykorzystywać jednak również spoofing. Jego konsekwencje są niestety często o wiele poważniejsze. Wyróżniamy kilka rodzajów spoofingu. Jeden z nich może wykorzystywać właśnie techniki znane z ataków phishingowych, takie jak rozsyłanie złośliwych maili. W tym przypadku jednak najczęściej modyfikowane są adresy serwerów pocztowych, co sprawia, że wydaje się, iż mail pochodzi od znanej osoby lub firmy.
Wśród tego typu ataków sieciowych wyróżnia się także IP spoofing, polegający na manipulowaniu adresem IP. Działanie te wykorzystywane są w celu ukrycia prawdziwego źródła ataku i wprowadzenia w błąd systemy zabezpieczeń. Aby móc przechwycić bądź modyfikować ruch sieciowy między dwoma urządzeniami wykorzystuje się z kolei ARP spoofing. Wówczas fałszowana jest tablica ARP w celu powiązania fałszywego adresu MAC z adresem IP z innego komputera w lokalnej sieci.
Ataki hakerskie dążące do złamania hasła
Niektóre ataki hakerskie skupiają się jedynie na odczytaniu hasła dostępu do najróżniejszego typu stron. Mamy tutaj na myśli przede wszystkim działania, podczas których testowane są wszystkie możliwe kombinacje znaków przy użyciu ogromnej mocy obliczeniowej. Do przeprowadzenia tego typu operacji może być wykorzystywany zarówno pojedynczy komputer, jak i cała ich sieć. Popularną techniką jest tutaj atak słownikowy, wykorzystujący gotowe bazy zawierające najpopularniejsze kombinacje znaków tworzone przez użytkowników.
Stosowanie unikalnych, długich, silnych haseł znacznie utrudnia przeprowadzenie tego rodzaju ataku hakerskiego, gdyż znacznie zwiększa się w tym przypadku czasochłonność całego procesu. Sekwencje zawierające jednocześnie znaki specjalne, liczby oraz małe i duże litery stanowią dodatkowe wyzwanie dla cyberprzestępców, dlatego, warto zadbać o odpowiednią długość oraz moc swoich haseł. Wieloetapowe uwierzytelnianie zapewnia z kolei dodatkowe zabezpieczenie, nawet w przypadku złamania kodu dostępu.
Ryzyko podsłuchu
Man-in-the-middle to rodzaj ataku hakerskiego, w którym cyberprzestępcy podsłuchują lub manipulują komunikacją pomiędzy dwiema stronami. W rzeczywistości, oszuści znajdują się pomiędzy nimi bądź podszywają się pod jedną z nich. W ten sposób kontrolują przepływ informacji. Hakerzy mają także możliwość modyfikacji informacji w locie, tzn. mogą zmieniać treść komunikatów, dodawać lub usuwać niektóre informacje, a nawet dodatkowo instalować złośliwe oprogramowanie.
Aby uchronić się przed tego rodzaju atakami sieciowymi, należy weryfikować certyfikaty SSL oraz TLS, gdyż hakerzy często posługują się fałszywymi. Odpowiednio zabezpieczone protokoły zapewniają poufność komunikacji oraz jej uwierzytelnianie. Tego typu atak może niestety okazać się trudny do wykrycia, dlatego też warto na co dzień pamiętać o wszystkich wymienionych do tej pory środkach ostrożności podczas korzystania z Internetu.
Nielegalny dostęp do każdego komputera
Rodzajem ataku sieciowego, w którym cyberprzestępca wykonuje własny kod zdalnie na innym urządzeniu, jest Remote Code Execution. Pozwala on hakerowi na przejęcie kontroli nad daną aplikacją lub całym systemem, co w konsekwencji może prowadzić m.in. do kradzieży danych, uruchomienia złośliwego oprogramowania, eskalacji uprawnień czy manipulacji zawartością systemu. Hakerzy do przeprowadzenia tego typu ataku często wykorzystują wady związane z błędami programistycznymi oraz inne luki w zabezpieczeniach.
Znaleziona usterka jest wykorzystywana do wprowadzenia własnego kodu i tym samym otrzymania możliwości wykonywania dowolnych czynności w systemie. Spektrum działań w przypadku takiego ataku jest naprawdę szerokie i może prowadzić do poważnych konsekwencji. W tej sytuacji po raz kolejny niezwykle istotną rolę odgrywa regularna aktualizacja oprogramowania. Warto również przeprowadzać audyty zabezpieczeń systemów oraz aplikacji i ograniczyć uprawnienia dostępu do nich, a także monitorować podejrzaną aktywność oraz logowania.
Jak zapobiec atakom hakerskim?
Różne rodzaje ataków hakerskich mogą dotknąć każdego z nas. Przykłady przedstawione powyżej to jedynie najpopularniejsze ich formy. Poza przestrzeganiem podstawowych zasad bezpieczeństwa w sieci i zachowywania czujności oraz ostrożności, warto jest wprowadzić dodatkowe działania, które nie kosztują nas wiele czasu ani wysiłku, a mogą realnie przełożyć się na utrudnienie cyberprzestępcom dostępu do naszych danych. Jedną z takich czynności, którą każdy powinien wykonywać regularnie, jest aktualizacja oprogramowania. Niesie ona bowiem ze sobą różnego rodzaju poprawki bezpieczeństwa, co pozwala na uniknięcie wielu rodzajów ataków sieciowych.
Stosowanie się do pozostałych zaleceń, takich jak tworzenie silnych haseł, korzystanie z wieloetapowego uwierzytelniania oraz zapór sieciowych dodatkowo zwiększa poziom bezpieczeństwa danego urządzenia oraz przechowywanych na nim danych. Żaden ze sposobów nie jest w 100% niezawodny, jednakże wymienione praktyki realnie zwiększają ochronę przed wieloma rodzajami ataków hakerskich.