Niedawno minął rok, od kiedy nasza rzeczywistość zaczęła się zmieniać. Jednak to, co było przed nami to nie zmiana, która mogła być wdrożona, do której mieliśmy czas się przygotować, opracować strategię, wyeliminować ryzyka czy też przygotować różne warianty tej zmiany.
Tę zmianę musieliśmy przyjąć taką, jaka była. Wymagała od każdego z nas, aby w krótkim czasie się odnaleźć w tej trudnej sytuacji. Najważniejszą zmianą był fakt ograniczonego kontaktu ze względu na obawy związane z możliwością zarażenia się wirusem.
Każdy z nas pragnie dokonać wielu zmian w swoim życiu, czasami brakuje nam motywacji, która pomaga przetrwać czas zmiany i w efekcie końcowym dotrzeć do celu. W tym wypadku silnym motywatorem jest nasze zdrowie jak i zdrowie najbliższych, rodziny, znajomych, współpracowników.
Zmiany jakie się pojawiły dotknęły wiele obszarów życia zawodowego. Z wielką ciekawością i zainteresowaniem obserwowałem wiele procesów zmian wymuszonych przez obostrzenia ograniczonego kontaktu. Bardzo ciekawe były te związane z aktywnością w zakresie przystosowania się do rzeczywistości. Podejmowane działania w wielu firmach w zakresie prowadzenia działalności, podejścia do procesów i organizacji, reorganizacja procesów sprzedażowych, zmiany w procesach rekrutacyjnych. Właścicieli firm podzieliłbym na dwie grupy.
Grupa 1.: Zastanawiała się: Czy zmieniać coś w działalności? Przecież zaraz wszystko wróci do normalności, a aktualna sytuacja jest tylko przejściowa i pewnie potrwa krótko. Wsparcie finansowe Państwa jeszcze bardziej utwierdzała ich w przekonaniu, że to przejściowa sytuacja i przy wsparciu finansowym przetrwają ten trudny okres.
Grupa 2.: To ci właściciele, którzy zadawali sobie pytanie: Jak zmienić swoją działalność, aby w zmieniającym się środowisku nadal zachować dynamikę rozwoju i wzrostu osiąganych wyników. Dla tej grupy wsparcie finansowe było jeszcze większym motywatorem do podjęcia działań z przystosowaniem się do nowych warunków.
Dziś każdy z nas może sobie odpowiedzieć, które pytanie było właściwe i w jakim miejscu są obie grupy przedsiębiorców.
Wczoraj i dziś muszę się zmieniać
W krótkim czasie w wielu miejscach należało dokonać strukturalnych zmian. Zmian, które dotyczyły szczególnie tych wszystkich obszarów, w których były konieczne kontakty z innymi osobami. Od wielu lat dostępnych jest wiele rozwiązań technicznych, które ułatwiały realizowanie spotkań online. Jednak były one rzadko wykorzystywane na taką skalę jak to ma miejsce dziś. Aby zachęcić pracowników do korzystania z rozwiązań zdalnych producenci udostępniali w szerokim zakresie funkcjonalności swoich narzędzi bezpłatnie, czy też za niewielką opłatą. Jednak przed pandemią nie powodowało to naszego zainteresowania tymi rozwiązaniami na taką skalę, jak to ma miejsce dziś.
Warto było na początku poznać dostępne rozwiązania na rynku, aby w szybkim czasie móc posługiwać się narzędziami do kontaktów online. Ci, którzy odpowiedzieli sobie na pytanie jak z tych narzędzi korzystać, dziś wykorzystują je tak samo jak komputer, czy inne narzędzia codziennej pracy.
Chcemy spróbować pracy zdalnej
Największym wyzwaniem przed każdym z nas i firmami było wypracowanie rytmu pracy wykorzystując zdalne komunikowanie. Wiele firm udostępniło platformę do komunikacji online swoim pracownikom. Dodatkowo pojawiła się możliwość współfinansowania potrzebnego doposażenia „domowego biura”.
Kiedy zostało to ustalone rozpoczęto prace nad procesami związanymi z pracą zdalną, która ma moim zdaniem cały czas wielki wpływ na nasze zdrowie fizyczne i psychiczne. W szybkim tempie część pracowników rozpoczęła świadczyć pracę zdalną. W okresie pierwszych tygodni było to ciekawe doświadczenie, jednak bardzo szybko każdy z nas dostrzegł wiele ograniczeń, jak również wyzwań, które nagle się pojawiały podczas pracy w domu. Do tego w bardzo wielu domach do pracowników dołączały dzieci, które w tym samym czasie realizowały zdalnie program nauczania. Praca zdalna z jednej strony dawała poczucie, że ma się więcej czasu, a z drugiej pojawiały się inne obowiązki, choćby związane z opieką i pomocą dzieciom w nauce. Powodowało to poczucie chronicznego braku czasu. Jednak jesteśmy przekonani, że i tak więcej zrobiliśmy w tym samym czasie niż kiedy pracowaliśmy stacjonarnie.
Dziś muszę być online
Dziś komunikacja zdalna jest tak oczywista, jak przed pandemią spotkanie rekrutacyjne w siedzibie pracodawcy czy organizacja szkoleń w wynajętych salach szkoleniowych. Aktualnie w większości procesów rekrutacyjnych wykorzystywane są spotkania online. Osobiście spotykam się dziennie z kilkoma osobami z różnych części Polski w ramach rekrutacji. Takie rozwiązanie pozwala bez dodatkowych kosztów i straty czasu realizować więcej spotkań i móc wybrać odpowiednie osoby do współpracy. Po roku korzystania z różnych rozwiązań do spotkań online, nie czujemy dyskomfortu związanego z fizycznym brakiem osoby po drugiej stronie stołu. Wielu kandydatów decyduje się na udział w rekrutacji online, by nie ponosić kosztów dojazdu do miejsca, w którym jest prowadzona rekrutacji. Szczególnie ma to znaczenie na pierwszych etapach procesów rekrutacyjnych.
Dziś mogę korzystać z szerokiego dostępu do wiedzy online
Cały obszar związany z rozwojem pracowników bardzo się zmienił. Wcześniej prawie wszystkie sale były z wyprzedzeniem rezerwowane na szkolenia, warsztaty spotkania itp. Dziś możemy wybierać w salach i miejscach, w których można zrealizować szkolenie czy warsztat. Dodatkowo ceny nawet tych najatrakcyjniejszych lokalizacji, są niskie i bardzo atrakcyjne. Jednak te wszystkie zachęty przegrywają z realizacją szkoleń w formie online. Dostępność do szkoleń online, łatwość uczestniczenia, interakcja z uczestnikami spowodowała wysyp na rynku wszelkich szkoleń, kursów, wykładów realizowanych online. Dzięki takiemu rozwiązaniu nagle wiele osób, które nie uczestniczyłyby w spotkaniu stacjonarnym mogły stać się aktywnymi uczestnikami szkolenia. Wiele firm w rytm rozwoju pracowników już na stałe wpisało szkolenia online. To tylko od nas zależy, jak wykorzystamy tę szansę.
Pojawiło się wiele korzyści dzięki spotkaniom online, ale czy nic nie tracimy? Wielu z nas pamięta szkolenia, kursy stacjonarne i ich wartość. Oczywiście wiedza przekazywana podczas tych spotkań była cenna, jednak bezcenne były nawiązywane kontakty z kolegami, koleżankami z innych oddziałów, innych firm. To właśnie te nieformalne spotkania w czasie przerwy dawały niezapomnianą wartość każdego szkolenia. Po takim spotkaniu nasza grupa znajomych znacznie się powiększała. To budowało też naszą wartość, pozwalając z jednej strony zdobywać wiedzę, a jednocześnie dzielić się tą wiedzą z innymi.
Dziś muszę się zmieniać jako pracownik i pracodawca
Jeszcze rok temu wielu pracodawców, chcąc zachęcić pracowników do rozpoczęcia pracy w danej firmie, ścigało się w proponowaniu rozwiązań mających na celu tworzenie bardzo przyjaznego (a może przyjemnego) miejsca pracy. Dziś te rozwiązania w wielu firmach nie działają, gdyż…. w biurze nie ma pracowników. Rynek pracy się zmienia i można już dziś obserwować nowe trendy. Szczególnie w ofercie benefitowej. W wielu ofertach pracy pojawiły się: darmowe szczepionki na grypę, psycholog dostępny przez telefon 7 dni w tygodniu czy darmowe testy na COVID-19.
Mogę czy muszę? – tak będzie wyglądał rynek pracy?
Praca zdalna – wielu pracodawców zostało zmuszonych do przejścia na pracę zdalną zamiennie z pracą hybrydową. Moim zdaniem roczne doświadczenia pokazują, że jakość świadczonej pracy w ten sposób nie spadła, a w wielu miejscach jest wyższa. Co równie ważne to dostęp do pracy się zwiększa. Dla pracodawców dostęp do pracowników z innych lokalizacji również staje się dużo większy.
Elastyczność form pracy – to zasługa pracy zdalnej. Wraz z rozwojem tej formy pracy będzie się zwiększać elastyczność czasu, godzin pracy, miejsca świadczenia pracy.
Pracodawca dba o moje zdrowie – pandemia istotnie zmieniła oczekiwania pracowników w stosunku do pracodawcy w zakresie zdrowia. Oczekuje się wsparcia od pracodawców w dbaniu o zdrowie pracowników i ich rodzin.
Ciągły rozwój – praca zdalna daje dużo możliwości, jednak wymaga również ciągłego dokształcania się i podnoszenia efektywności świadczonej pracy. Szczególnie w obszarze wykorzystania narzędzi do pracy zdalnej.
Silwersi 50+ – niż demograficzny tworzący lukę na rynku pracy jest szansą dla osób w wieku 50+. Wielu pracodawców musi sięgnąć do tej grupy pracowników, szczególnie do specjalistów.
Szansa dla kobiet – model pracy zdalnej czy też hybrydowej daje niepowtarzalną szansę godzenia pracy zawodowej z obowiązkami domowymi czy rodzinnymi.
Rozwój technologii – obecna sytuacja potężnie przyspiesza postęp technologiczny w różnych obszarach naszego życia: digitalizacja, cyfryzacja, automatyzacja czy inne. Aby przetrwać tą zmianę firmy muszą dostosowywać się do tych zmian i być elastycznymi w planowaniu przyszłości.
Rynek pracy szybko zareagował na zmieniające się otoczenie. Warto być uczestnikiem tych zmian, jak również samemu je kreować będąc pracodawcą. To szczególny czas, kiedy możemy wpływać na rzeczywistość.
Zmiana, którą obserwujemy jest i będzie z nami przez kolejne lata. To, co już się zmieniło, pozostanie. Do wielu rozwiązań już się przyzwyczailiśmy i jest nam trudno oddać to, czy też wrócić do tego co było przed zmianami. Zachęcam każdego, kto dotrwał do tego miejsca, do zastanowienia się: Jak zmieniło się moje życie w ostatnim roku? Czego się nauczyłem, doświadczyłem? Czy tylko obserwuję zmiany, czy też aktywnie w nich uczestniczę poprzez zmianę otoczenia, w którym żyję.
Na koniec warto przemyśleć sobie te wszystkie zmiany i udogodnienia pod kątem efektywności pracy, kontaktów socjalnych, budowania zespołów i zadać sobie ostateczne pytanie: Co chcę, co mogę, a co muszę zrobić, aby praca w mojej firmie przynosiła jeszcze lepsze i ponadprzeciętne efekty? – Nie wszystkie podejmowane działania będą miały bowiem jednakowo pozytywny wpływ na rozwój.
Dziś tworzymy jutro. Dlatego musimy być elastyczni i gotowi reagować na zmiany. Źródłem dalszego rozwoju firm będzie przystosowanie się do warunków jakie nas otaczają, jak również elastyczność tworzonych planów działania w przyszłości.